წყალგამაცხელებელი - ეს საინტერესოა

კაცობრიობის ისტორიაში ყველა აღმოჩენა გარკვეულწილად დაკავშირებულია ადამიანის სურვილთან იცხოვროს კომფორტულად. ადამიანების კომფორტული არსებობის მთავარი თანამგზავრი  ნებისმიერ დროს სითბო და ცხელი წყალი იყო.

ალბათ, წყლის გაცხელების ერთ-ერთ პირველ გზად შეიძლება ჩაითვალოს ცეცხლზე გაცხელებული ქვები, რომლებსაც ყრიდნენ წყლის ჭურჭელში. ჩვენს დრომდე შემორჩენილია გრავიურები, რომლებიც ასახავს ხის დიდ კასრებს ლითონის ფეხებზე, რომლებიც წყლით იყო სავსე და მათში წყლის გასაცხელებლად  ცხელ ქვებს ათავსებდნენ. დროთა განმავლობაში, ქვების ნაცვლად, ლითონის გამოყენება დაიწყეს სითბოს გამტარად, მაგრამ გათბობის პრინციპი უცვლელი დარჩა დიდი ხნის განმავლობაში.

ადამიანები და კომპანიები, რომლებიც დაკავებულნი არიან წყალგამაცხელებლის რეალიზაციითა და მონტაჟით არაერთხელ დაუსვავენ თავიანთ  თავს კითხვას, როგორ გაჩნდა ელექტრო წყლის გამაცხელებელი და როგორ მოაღწია მან პოპულარული წყალგამაცხელებლების დიზაინამდე?.

ალბათ, ვერასდროს წარმოიდგენდით, რომ პირველი წყალგამაცხელებლები სამოვარს ჰგავდა და ონკანი მასზევე იყო დამონტაჟებული.

პირველ რიგში, აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ თითოეულ ქვეყანაში სხვადასხვა წყალგამაცხელებლის შემუშავება განსაზღვრა გარკვეული რესურსების ხელმისაწვდომობამ, ბაზრების ხელმისაწვდომობამ და ქვეყნის გეოგრაფიულმა მდებარეობამ. ასე, მაგალითად, განვითარებულმა ელექტრომომარაგების სისტემამ და სამფაზიანმა ელექტროენერგიის არსებობამ სახლებსა და ბინებში გერმანიაში განაპირობა ელექტრო წყალგამაცხელებლების განვითარება. და ბუნებრივმა პირობებმა (მზემ) აშშ-ში ხელი შეუწყო მზის წყალგამაცხელებლების განვითარებას, რომლებიც შემდეგ ჩაანაცვლა გაზის გამაცხელებლებმა გაზის კომპანიების პოლიტიკისა და გაზის დაბალი ფასების გამო. მაგალითად,  სსრკ-ს ქვეყნებში  გაზის დაბალმა ფასებმა და ელექტროენერგიის მაღალმა ფასებმა საბჭოთა ეპოქაში გამოიწვია გაზის წყალგამაცხელებლების ფართოდ გამოყენება და ელექტროგადამცემების არარსებობა.

წყალგამაცხელებლებლის ვიზუალი განაპირობა სანტექნიკურმა შტრიხებმა და გაზის ინდუსტრიის სწრაფმა განვითარებამ მეცხრამეტე საუკუნის შუა ხანებში.

1868 წელს ლონდონში, მხატვარმა  ბენჯამინ უადი მოენმა, გამოიგონა პირველი წყალგამაცხელებელი, რომელიც არ მუშაობდა მყარ საწვავზე. მოენის გამოგონებას  გეიზერი ეწოდა ისლანდიური ცხელი წყაროს მიხედვით, აცხელებდა წყალს, რომელიც მიედინებოდა  მოწყობილობის ზედა მილებში,  გაზის (წვის პროდუქტის) გამოყენებით, რომელიც მდებარეობდა მოწყობილობის ქვედა ნაწილში. ცხელი წყალი წყალგამაცხელებლიდან ჩადიოდა ნიჟარაში ან ტუმბოში. გამოგონება საიმედო არ  იყო, რადგან გამწოვი არ ჰქონდა.

სხვათა შორის, დღესაც ინგლისში წყალგამაცხელებლებს ზოგჯერ გეიზერებს უწოდებენ.

1880-იანი წლებიდან ამერიკელმა მრეწველებმა ფართოდ დაიწყეს საყოფაცხოვრებო გაზის მოწყობილობების წარმოება და გაყიდვა, მათ შორის წყალგამაცხელებლების.

მოენის გამოგონებამ გავლენა იქონია ნორვეგიელი ინჟინრის ედვინ რუდის მუშაობაზე. პირველი ავტომატური გაზის  წყალგამაცხელებელი გამოიგონა რუდმა 1889 წელს აშშ-ში ემიგრაციის შემდეგ. დღეს გაზის  წყალგამაცხელებლები ყველაზე პოპულარული წყალგამაცხელებლებია შეერთებულ შტატებში.

ევროპაში გერმანელმა ინჟინერმა იოჰან ვაილანტმა სხვებზე ადრე დაიწყო გაზის წყალგამაცხელებლების მასობრივი წარმოება. 1894 წელს მან შეიმუშავა და დააპატენტა წყალგამაცხელებელი, რომელშიც მილში გამავალი წყალი თბებოდა გაზის სანთურის ალით. პირველი ევროპული გაზის წყალგამაცხელებლის მწარმოებელი მსოფლიოში Vaillant Geyzer. Vaillant იყო, რომელმაც შექმნა წყლის გამაცხელებელი წყლის ტემპერატურის კონტროლით.

1905 წელს Vaillant-მა გამოუშვა მსოფლიოში პირველი კედელზე დასაკიდებელი გაზის  წყალგამაცხელებელი.

საინტერესოა წყალგამაცხელებლების შემდეგი ტიპების გაჩენა და განვითარება:

წყალგამაცხელებლის კვების წყაროს  მიხდვით:

·      მზის,

·      გაზის,

·      ელექტროენერგიის.

შეშაზე ან სხვა საწვავზე მომუშავე წყალგამაცხელებლები არაპოპულარული აღმოჩნდა და მას დიდხანს არ გამოიყენებდნენ.

1760-იან წლებში შვეიცარიელმა ნატურალისტმა ჰორასი დე სოსიურმა მზის წყალგამაცხელებლები გამოიგონა.

დე სოსურმა შექმნა ყუთი ნახევარდიუმიანი ფიჭვის დაფისგან, შიგნიდან იზოლირებული და ზემოდან მინით დაფარული. მან ამ ყუთში წყლის ორი პატარა კონტეინერი მოათავსა. მზის შუქმა შუშაში გააღწია. ყუთის შიგნით შთანთქავდა მზის შუქს და აქცევდა სითბოდ. სუფთა მინა ადვილად უშვებს მზის სხივებს ყუთში, მაგრამ არ უშვებს გარეთ მარტივად. ყუთში დაგროვილი სიცხით,  წყალი შიგნით თბებოდა.

1891 წელს აშშ-ში კლარენს კემპმა დააპატენტა თავისი მზის წყლის გამაცხელებელი "Climax", რომელიც იყო პირველი კომერციულად წარმოებული მზის წყალგამაცხელებელი.

ხოლო 1909 წელს უილიამ ჯ. ბეილიმ დაიწყო გამათბობლის დაყოფა გარე კოლექტორად და შიდა ავზად, რამაც საშუალება მისცა მზის წყლის გამაცხელებელს ნაკლებად დამოკიდებული ყოფილიყო ამინდსა და დღის დროზე.

თუმცა, გაზიფიკაციის ფართო განვითარებამ (გაზის იაფი ფასები და გაზის კომპანიების  საბაზრო პოლიტიკა) მეოცე საუკუნის პირველ ნახევარში შეაჩერა მზის წყალგამაცხელებლების გავრცელება.

ენერგორესურსების გაძვირების ფონზე, მზის წყალგამაცხელებლების განვითარებამ გარკვეულ პერიოდებში პიკს მიაღწია.

ელექტრიფიკაციის განვითარებამ მეცხრამეტე საუკუნის ბოლოს ხელი შეუწყო წყლის გასათბობად ელექტრო მოწყობილობების გაჩენას. პირველი წყლის გამათბობელი ელექტროენერგიით გაჩნდა 1880-იან წლებში.

1889 წელს ბერლინში გამართულ გამოფენაზე Aeg-მა წარმოადგინა პირველი უწნევო წყალგამაცხელებელი. მას შემდეგ Aeg აუმჯობესებს და ბაზარზე წყლის გამაცხელებლების ახალი მოდელების შემოტანას იწყებს და ვითარდება.

ელექტრო წყლის გათბობის ტექნოლოგიის განვითარებაში დიდი წვლილი შეიტანა დოქტორმა თეოდორ სტიბელმა, რომელმაც დააარსა კომპანია ,,ELTRON Dr. თეოდორ შტიბელი“. აღსანიშნავია, რომ 2002 წელს ,,შტიბელ ელტრონმა“ შეიძინა AEG Haustechnik ბრენდის მართვის უფლება. AEG Haustechnik არის Aeg Corporation-ის გათბობისა და წყლის გათბობის ტექნოლოგიების განყოფილება.

1949 წელს Stiebel Eltron-მა გამოუშვა პირველი ჰიდრავლიკური კონტროლირებადი ელექტრო  წყალგამაცხელებელი, DH 18. დაიწყო წნევით მომუშავე წყლის ელექტრო გამაცხელებლების ეპოქა, რომლის გამოყენებაც აქტიურად დაინერგა წყალმომარაგების სისტემაში.

1987 წელს იმავე კომპანიამ გამოუშვა პირველი ელექტრო წყლის გამაცხელებელი DHE 18.

მას შემდეგ ელექტრო წყლის გამაცხელებლები მნიშვნელოვნად არ შეცვლილა.

1930-იან წლებში Watts Regulator Co-მ წარმოადგინა პირველი უსაფრთხოების სარქველიანი წყალგამაცხელებელი. სარქველის ზეწოლას არეგულირებდა ტემპერატურა, ის  ავტომატურად იხსნებოდა და იხურებოდა. T&P სარქველი იცავდა  წყლის გამაცხელებელს აფეთქების საშიშროებისაგან და გარანტირებული იყო  წყლის გამაცხელებლების უსაფრთხო გამოყენება ყოველდღიურ ცხოვრებაში. ასეთი წყლის გამაცხელებელი ინახავდა თბილად წყალს.  T&P სარქველის გამოგონებით შესაძლებელი გახდა თბილი წყლის შესანახი წყალგამაცხელებლების წარმოება.

1936 წელს ა.ო. სმიტმა დააპატენტა შეერთებულ შტატებში პირველი წყალგამაცხელებელი ემალირებული შიდა ავზით. ეს გამოგონება სწრაფად გახდა სტანდარტი თბილი წყლის შესანახი წყლის გამაცხელებლის ინდუსტრიაში. სამი წლის შემდეგ, A. O. Smith-მა დაიწყო საყოფაცხოვრებო წყლის გამაცხელებლების მასობრივი წარმოება, მაგრამ მეორე მსოფლიო ომმა თავისი კვალი დაატყო ყველაფერს და კომპანიამ მოახერხა ბაზარზე შესვლა პირველი მოდელით მხოლოდ 1954 წელს. ეს იყო A. O. Smith Burkay ® B-65 ემალირებული წყალგამაცხელებლის მოდელი.

1950-იანი წლებიდან ფართოდ განვითარდა საცავიანი წყალგამაცხელებლები.

1971 წელს ნორვეგიული კომპანია Oso იწყებს მსოფლიოში პირველი საცავიანი წყალგამაცხელებლების მასობრივ წარმოებას უჟანგავი ფოლადის შიდა ავზით. უჟანგავი ფოლადი შედარებით ახალი მასალა იყო.. ის გამოიგონეს 1913 წელს და Oso-ს კომპანიაში ამის შემდეგ იკრიბებოდნენ უჟანგავი ფოლადის შედუღებისა და წარმოების წამყვანი სპეციალისტები.

დაარსების დღიდან, თბილი წყლის შესანახი ელექტრო   გამაცხელებლები კონცეპტუალურად დიდად არ შეცვლილა. გაუმჯობესდა მხოლოდ შიდა ავზის კოროზიისგან დაცვის მეთოდები,  გათბობის ელემენტები და კონტროლი.

1990-იანი წლების შუა ხანებში ფრანგულმა კომპანია Atlantic-მა შეიმუშავა "მშრალი" გათბობის ელემენტების ტექნოლოგია. ამ ინოვაციამ შესაძლებელი გახადა შიდა ავზის და თავად გამაცხელებელი ელემენტის ექსპლუატაციის ვადის გახანგრძლივება, „მშრალი“ გამათბობლის ელემენტის ტექნოლოგია მაშინვე გავრცელდა კომპანიებში Aeg, Electrolux, Stiebel Eltron.

დღეს,  ელექტრო წყლის გამაცხელებლების წარმოებაში, ძირითადი აქცენტი კეთდება გამოყენების მარტივობაზე, ენერგიის დაზოგვასა და უსაფრთხოებაზე. ეს გამოიხატება ძირითადად ელექტრონული კონტროლის სქემების დაყენებით LCD დისპლეით. ასევე მოსახერხებელია ბრტყელი ერგონომიული ფორმის წყლის გამაცხელებლები.

ეპოქის განვითარებასთან ერთად ვითარდება ტექნიკა, იხვეწება მისი დიზაინი და გამოცდილებისა და დაკვირვების ფონზე თითოეული მაგანი უფრო და უფრო კომფორტული და უსაფრთხო ხდება.

ჩვენს თანამედროვეობაში ბევრნაირი  ელექტრო წყალგამაცხელებელი არსებობს, განსხვავებული დიზაინით, გასაცხელებელი წყლის მოცულობითა და სიმძლავრით. ასეთ სიტუაციაში არჩევანის პრიორიტეტი მომხმარებლის სურვილსა და საჭიროებაზეა დამოკიდებული.

Wishlist.ge გთავაზობთ ელექტრო წყალგამაცხელებლების ფართო არჩევანს  ხელმისაწვდომ და სააქციო ფასად,  რა თქმა უნდა, გარანტიითა და ამავე დროს შემოგთავაზებთ სასურველი პროდუქტის შესახებ საინტერესო და საჭირო ინფორმაციას.