როგორ ეხმარება ,,ექიმობანა” სოციალური უნარების განვითარებას?

ბავშვებს, განსაკუთრებით მცირეწლოვან ბავშვებს, გამორჩეულად ახასიათებთ შიში სამედიცინო დაწესებულებებისა თუ პერსონალისა, თეთრი ხალათი მათთვის ასოცირდება შიშსა და ტკივილთან. სათამაშოების სივრცეში სამედიცინო აღჭურვილობის გამოჩენამ საგრძნობლად შეამცირა  ეს შიში და „ექიმობანა“ მათ საყვარელ თამაშად აქცია.

ბავშვებისთვის ექიმობანას თამაში როლური თამაშებიდან ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სახეობაა, რომელიც საშუალებას აძლევს პატარებს მოირგონ და გაითავისონ ნამდვილი ექიმის როლი. ექიმობანას თამაშის დროს გამოსაყენებელი სათამაშოები შეიცავს სხვადასხვა ნივთს, რომლებიც სამედიცინო ინსტრუმენტების ვიზუალიზაციაა: ფონენდოსკოპებს, შპრიცებს, თერმომეტრებსა და მინიატურულ ხალათებსაც კი. მაგრამ რატომ უყვართ ბავშვებს ასე ძალიან ექიმობანას თამაში და როგორ უწყობს ხელს ეს მათ განვითარებას?

როლური თამაშის როლი განუსაზღვრელია ბავშვთა წარმოსახვის განვითარებაში.

ექიმობანას თამაშის დროს ბავშვებს შეუძლიათ შექმნან სხვადასხვა სცენარი: სათამაშოების, მშობლების ან მეგობრების მკურნალობისა. ისინი იყენებენ თავიანთ ფანტაზიას რეალური, ცხოვრებისეული სიტუაციების განმეორებით შესაქმნელად, რაც თამაშს საინტერესოს და მრავალფეროვანს ხდის. ეს ხელს უწყობს წარმოსახვისა და კრეატიულობის განვითარებას, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ადრეულ ასაკში.

ბავშვბს ყოველთვის განსაკუთრებულად აქვთ ზრდასრულთა სამყაროსადმი ინტერესი და მისწრაფება.

ზრდასრულთა სამყარო ყოველთვის განსაკუთრებულ ცნობისმოყვარეობას იწვევს  ბავშვებში. ექიმის როლი ასოცირდება ზრუნვასთან, პასუხისმგებლობასა და საჭიროებასთან, რაც მას განსაკუთრებით მიმზიდველს ხდის  ბავშვებისთვის. ექიმობანას სათამაშო ნაკრები ბავშვებს აძლევს შესაძლებლობას, სცადონ ახალი ცხოვრებისეული როლი და თავი იგრძნონ დამხმარედ და „ზრდასრულად“.

ექიმობანას თამაში თანაგრძნობისა და მზრუნველობის განვითარებას უწყობს ხელს ბავშვებში.

როდესაც პატარა „მკურნალობს“ თავის თოჯინას, სათამაშო ცხოველს ან თუნდაც მშობლებს, ის სწავლობს სხვების მიმართ მზრუნველობისა და სითბოს გამოხატვას, რაც ხელს უწყობს ემოციური ინტელექტის, თანაგრძნობის განვითარებასა და სხვების გრძნობების გათავისებას. ასეთი თამაში ეხმარება ბავშვებს გააცნობიერონ სხვების ჯანმრთელობასა და კეთილდღეობაზე ზრუნვის მნიშვნელობა.

ადამიანის სხეულისა და ჯანმრთელობის მნიშვნელობის შესწავლა

საექიმო კომპლექტით თამაში პირველი ნაბიჯია სხეულისა და ჯანმრთელობის საფუძვლების შესწავლისკენ. თამაშის დროს ბავშვები სწავლობენ, თუ რა არის შპრიცი, რატომ არის საჭირო მედიკამენტები და რატომ არის მნიშვნელოვანი ტემპერატურის გაზომვა. ამან შეიძლება საფუძველი ჩაუყაროს მომავალში ექიმებისა და სამედიცინო პროცედურების მიმართ პოზიტიური დამოკიდებულების განვითარებას.

ექიმების შიშის დაძლევა - საექიმო სათამაშო კომპლექტი ხელს უწყობს ექიმთან მისვლის შიშის შემცირებას ან სრულად აღმოფხვრას. როდესაც ბავშვი ექიმის როლს თამაშობს, მას უკეთ ესმის, თუ რა ხდება ექიმის კაბინეტში და აღიქვამს ამას ბუნებრივ პროცესად. თამაშის საშუალებით სამედიცინო პროცედურები გასაგები და ნაკლებად საშიში ხდება.

მოტორული უნარებისა და კოორდინაციის განვითარება - საექიმო ნაკრებში არსებული მრავალი ნივთი მოითხოვს ბავშვებისგან ზუსტი მოქმედებების შესრულებას: მაგალითად, სტეტოსკოპის, შპრიცის გამოყენება ან პაციენტების სათამაშო ფანრით დათვალიერება. ეს ხელს უწყობს წვრილი მოტორული უნარების, ხელისა და თვალის კოორდინაციისა და სიზუსტის განვითარებას.

სოციალური ურთიერთქმედება და კომუნიკაცია - ექიმობანას თამაში ხშირად გულისხმობს სხვა ბავშვებთან ან უფროსებთან ურთიერთობას. ბავშვები სწავლობენ როგორ აუხსნან მათ, რა უნდა გაკეთდეს, დასვან კითხვები და „დიაგნოზები“. ეს თამაშები აუმჯობესებს კომუნიკაციის უნარებს, აფართოებს ლექსიკას და ხელს უწყობს სოციალურ ინტეგრაციას.

თავდაჯერებულობა - ექიმის როლის თამაში ბავშვებს საშუალებას აძლევს, თავი საჭიროდ და დაფასებულად იგრძნონ. როდესაც ისინი „მკურნალობენ“ პაციენტებს, ისინი იღებენ პასუხისმგებლობას და წარმატებით ასრულებენ დავალებას, რაც თავდაჯერებულობას მატებს მათ. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია თვითშეფასების განვითარებისთვის.

ბავშვებისთვის განკუთვნილი საექიმო ნაკრები არა მხოლოდ სათამაშოს ფუნქციას ასრულებს, არამედ ხელს უწყობს პატარას განივითაროს სხვადასხვა უნარი.   ეს არის სრულყოფილი ინსტრუმენტი წარმოსახვის, თანაგრძნობის, მოტორული უნარებისა და სოციალური უნარების განვითარებისთვის. ამ ტიპის თამაში არა მხოლოდ მიმზიდველია, არამედ ხელს უწყობს სამედიცინო პროცედურების მიმართ პოზიტიური დამოკიდებულების ჩამოყალიბებას, ეხმარება ემოციების მართვასა და მათ გარშემო არსებული სამყაროს უკეთ გააზრებას. ბავშვისთვის ექიმის ნაკრების შერჩევით, მშობლები ეხმარებიან მათ ყოველმხრივ განვითარებაში და რაც მთავარია, თამაშსა და სწავლას ერთ პროცესში აერთიანებენ.

„ექიმობანას“ თამაში ავითარებს სოციალურ უნარებს, ასწავლის ბავშვებს თანაგრძნობას, ზრუნვასა და ურთიერთქმედებას როლური თამაშების (ექიმ-პაციენტის სიტუაციების) მეშვეობით. ბავშვები სწავლობენ კომუნიკაციას, მოლაპარაკებას, წესების დაცვას, თანაგრძნობის გამოხატვასა და რეალური სამედიცინო პროცედურების წინ უმცირდებათ შფოთვა.

„ექიმობანას“ თამაშის საშუალებით სოციალური უნარების განვითარების ძირითადი ასპექტებია:

თანაგრძნობისა და მზრუნველობის განვითარება: თოჯინების, სათამაშოების ან მშობლების მკურნალობით ბავშვები სწავლობენ მზრუნველობას, ყურადღების მნიშვნელობას, სხვების ტკივილის გაგება-გაზიარებას და უჩნდებათ დახმარების სურვილი.

სოციალური ურთიერთქმედება: წყვილებში ან ჯგუფებში თამაშით, ბავშვები სწავლობენ სხვადასხვა როლის (ექიმი, ექთანი, პაციენტი) შესრულებას, რიგრიგობით მოქმედებასა და მოქმედებების კოორდინაციას.

კომუნიკაცია: თამაშის საშუალებით ისინი ავითარებენ დიალოგურ მეტყველებას, აზრებისა და გრძნობების გამოხატვის უნარსა და სხვების საჭიროებების  გაგებას.

შფოთვის შემცირება (სოციალური ადაპტაცია): თამაში ეხმარება ბავშვებს იმის გაგებაში, თუ როგორ გამოიყენება სამედიცინო ინსტრუმენტები, რაც ამცირებს მათ შიშს რეალურად ექიმებისა და საავადმყოფოების მიმართ.

პასუხისმგებლობის განვითარება: ზრდასრული ადამიანის როლის შესრულებით, ბავშვები სწავლობენ გადაწყვეტილებების მიღებას, წესების დაცვასა და პაციენტის ჯანმრთელობაზე პასუხისმგებლობის აღებას.

და ბოლოს, როლური თამაშების როლი განუსაზღვრელი რომაა ბავშვის სხვადასხვა სოციალური უნარების განვითარებისათვის, უდავოა, მაგრამ უამრავი როლური თამაშიდან მართლაც მნიშვნელოვანია „ექიმობანას“ თამაში.

ექიმობანს თამაშისათვის უამრავ საექიმო სათამაშო აღწურვილობას ნახავთ „ვიშლისთის“ მაღაზიათა ქსელში, ბავშვებისათვის უსაფრთხოს, მაღალი ხარისხითა და ISO-სერტიფიკატით. ექიმობანა ხომ გულისხმობს რეალური და/ან სათამაშო სამედიცინო აღჭურვილობის გამოყენებას. ის ბავშვებს აძლევს შესაძლებლობას, საკუთარ დროსა და  ხელსაყრელ სიტუაციაში შეისწავლონ სამედიცინო ხელსაწყოები.

თამაშის პროცესში მნიშვნელოვანი არის მასზე დაკვირვება, თუ როგორ იკვლევენ, ურთიერთობენ და აცნობიერებენ ბავშვები მათ გარშემო არსებულ სამყაროს. თამაში ეხმარება ბავშვებს სწავლაში და აძლევს მათ თვითგამოხატვის კონსტრუქციულ გზას. ის აუცილებელია ასაკობრივად მიმდინარე ფიზიკური, ემოციური, კოგნიტური და სოციალური უნარების განვითარებისათვის.

ექიმობანას თამაშის პროცესს ბავშვებისთვის შეუძლია:

• ხელი შეუწყოს მათ განვითარებას;
• სამედიცინო გარემოს ნორმალიზება;
• სტრესის და შფოთვის შემცირება.

ჯანდაცვის სპეციალისტები იყენებენ თამაშის სხვადასხვა ტიპს, რათა დაეხმარონ ბავშვებს ჯანდაცვის სფეროში მიიღონ გარკვეული გამოცდილება.

აკონტროლონ სამედიცინო ნივთები და თავი უფრო თავდაჯერებულად იგრძნონ მათ გარშემო.

გამოხატონ გრძნობები ან შფოთვა საკუთარი ან და-ძმის ჯანდაცვის გამოცდილების გარშემო.

თავი უკეთესად მოიმზადონ მომავალი გამოკვლევების ან პროცედურებისთვის, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ის დაგეგმილი პროცედურაა და საკმარისი დროა ინფორმაციის დასამუშავებლად.