ხილისა და კენკრის ჩირის წარმოების მიმართ ინტერესი ყოველდღიურად იზრდება, იმდენად იზრდება, რომ ბევრმა ქვეყანამ უკანასკნელ წლებში ჩირის ექსპორტში რეკორდიც კი დააფიქსირა.
ჩირის ექსპორტის შედეგად საკმაოდ დიდი თანხები შედის სახელმწიფოს ბიუჯეტში, ასე, რომ თამამად შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ჩირის ბიზნესი საკმაოდ წარმატებულია, ამავე დროს ადამიანის ჯანმრთელობასა და კომფორტზე მზრუნავი.
არის ქვეყნები, სადაც კლიმატური პირობები იძლევა ხილისა და კენკრის მასობრივი გაშრობის საშუალებას მზის ქვეშ, ჩირის გაშრობისა და შენახვის კულტურა უძველესი დროიდან მომდინარეობს, ჩვენს წინაპრებს ამის დიდი გამოცდილება აქვთ, მაგრამ მარტივი და ტრადიციულია ზაფხულის ხილის გაშრობა მზიან ამინდებში, არის პერიოდი წელიწადის სხვადასხვა დროს, როცა მზის ტემპერატურა შესაძლოა მაღალი იყოს, მაგრამ ნესტიანობა ჰაერში მატულობს და ხილი საკმარისად ვერ ასწრებს გამოშრობას და გამოუმშრალი ხილის შენახვა გამოიწვევს ხილის დანესტიანებას და შესაძლოა ის გაფუჭდეს. გაჩნდა საჭიროება რაღაც განსაკუთრებულის არსებობისა, რომელიც ხილს კარგად გამოაშრობდა.
ხშირად გვინახავს ღუმელებთან დაკიდებული ჩირის ასხმები, ღუმელთან , მართალია ჩირი შრება, მაგრამ შესაძლოა ზედმეტადაც კი გამოშრეს და ასეთი ჩირი მაგრდება. დღეს ტექნოლოგიურ ეპოქაში ვცხოვრობთ და არავისთვის უცხო არ არის არანაირი ტექნოლოგიური სიახლე. ხილის საშრობიჩირის აპარატი ბევრი მიზეზითაა შეუდარებელი; ის იცავს ხილს მწერების დასევისაგან, შრება ხილი ზომიერად და კონკრეტული ხილისათვის გათვლილი სიმშრალით, ჩირის აპარატის გამოყენება ნებისმიერ სეზონზე შეიძლება და სხვა მრავალი ფაქტორია განმსზღვრელი მისი საჭიროებისა.
რატომ უნდა გავაშროთ ხილი ჩირის აპარატით?
რა სარგებელი მოაქვს ჩირის აპარატს ჩირის დამზადების სხვა გზებთან შედარებით, ჩირის აპარატის (დეჰიდრატორის) გამოყენებას რამდენიმე უპირატესობა აქვს: ბოსტნეული, ხილი და სხვა პროდუქტები ინარჩუნებს მაქსიმალურად ვიტამინებს და მნიშვნელოვან საჭირო ელემენტებს. ხმელი საკვები იკუმშება წყლის დაკარგვის გამო.
რისი გაშრობა შეიძლება ხილისა და ბოსტნეულის საშრობით ანუ ჩირის აპარატით?
· თითქმის ნებისმიერი ხილის;
· ნებისმიერი კენკრის;
· ბოსტნეულის;
· სოკოსი;
· სამკურნალო მცენარეების, მწვანილის.
თითოეული ზემოთ ჩამოთვლილი სასარგებლოა ადამიანის ორგანიზმისათვის და საჭიროა ჯანმრთელობისათვის ნებისმიერ სეზონზე.
რა განსხვავებაა ხილის საშრობსა და დეჰიდრატორს შორის?
დეჰიდრატორი თუ საშრობი?
პრინციპში, ერთი და იგივეა, მაგრამ საშრობებს უფრო ხშირად უწოდებენ მოწყობილობებს ძირითადად ცილინდრის სახით, რომლებიც იხსნება და იშლება პალეტების იარუსების ამოღებით, ხოლო დეჰიდრატორები არის საშრობი კუბის სახით კარითა და უჯრებით.
![]()
როგორ ავირჩიოთ ჩირის აპარატი სწორად?
რაც მეტია პალეტა, მით მეტი სიმძლავრე უნდა ჰქონდეს ჩირის აპარატს.. თუ არის 6 იარუსი, შეგიძლიათ აირჩიოთ დაბალი სიმძლავრის მოდელი - 350-450 ვატიანი. 10-15 პალეტის მქონე მოდელებისთვის საჭიროა დაახლოებით 1000 ვატის სიმძლავრე. საშუალო მოდელებისთვის, 7-9 პალეტაზე, საკმარისია 500-700 ვატის სიმძლავრის ჩირის აპარატი.
მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ სხვადასხვა ხილს განსხვავებული რეჟიმი ესაჭიროება ჩირის აპარატის გამოყენების დროს.
მაგალითად, ფორთოხლის, ბანანის, კივისა და პომიდვრის ტენიანობის მოსაშორებლად საკმარისია 35-40°C. როდესაც ადამიანი გადაწყვეტს ჩირის საშრობის გამოყენებას, ის აუცილებლად დაფიქრდება, თუ რომელი კონკრეტული ტემპერატურაა საჭირო კონკრეტული ხილის გასაშრობად.
რატომ სჯობს ჩირის აპარატი მზეს ხილის გაშრობისათვის?
საჰარის უდაბნო არის ყველაზე დიდი ბუნებრივი საშრობი პლანეტაზე, რომელიც თავად ბუნებამ შექმნა.
თუ ბუნებრივი საშრობი გვაქვს, რატომ ვიყიდოთ ჩირის აპარატი? ამ კითხვას ქვემოთ ვუპასუხებთ.
მზეზე გაშრობის უარყოფითი მხარეები:
· მტვერი, ჭუჭყი, ქვიშა და ქვიშის გამო ჩირის მიღებისას კბილებში ხრაშუნი, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ მოეწონოს ვინმეს.
· ზამთარი არ არის გაშრობის ბუნებრივი დრო და ხილის ჩირი თუ უკვე მიირთვეს და ზამთარში არარ გაქვთ, ვეღარ შეძლებთ ბუნებრივად ხილის გაშრობას.
· მზე დიდი, მაგრამ ნელი გამომშრობია.
· ქარის როლი არც ისე დადებითია ბუნებრივად გაშრობის დროს, ქარის გამო ხილის ბუნებრივი დეჰიდრატაციის პროცესი არათანაბარი იქნება.
· სხვადასხვა მწერი ხშირად სტუმრობს ჩირს მზეზე გაშრობისას.
· მისი ერთადერთი პლუსია, რომ მზეზე ხილის გაშრობა არ უკავშირდება კომუნალურ ხარჯს, მაგრამ მხოლოდ ცხელ ზაფხულში შეგვიძლია მისი გამოყენება.
ჩირის აპარატის დადებითი მხარეები:
· სისწრაფე - რამდენიმე წუთი და თქვენ მზად გაქვთ ჩირი;
· ხელმისაწვდომია წლის ნებისმიერ დროს;
· არის დეჰიდრატაციის თანაბარი ნაკადი;
· ამინდის ცვლილება მასზე არ მოქმედებს;
· თქვენ შეგიძლიათ აირჩიოთ გაშრობის ტემპერატურა, სიჩქარე და ინტენსივობა;
· ჩირი მზადდება მწერებისა და მღრღნელებისგან დახურულ ყუთში;
· ხილისა და ბოსტნეულის ერთდროულად გაშრობა წლის ნებისმიერ დროს შეგიძლიათ;
· ჩირის აპარატში გამომშრალი ჩირი ვიზუალურად უკეთ გამოიყურება, ვიდრე მზის არათანაბარი ზემოქმედების შედეგად გამშრალი;
· ერთადერთი უარყოფითი ის არის, რომ ჩირის აპარატი უნდა გაირეცხოს წვნიანი ხილის გამოშრობის შემდეგ ,
ვერტიკალური და ჰორიზონტალური ჩირის აპარატები - რა განსხვავებაა მათ შორის?
გამაცხელებელი ელემენტის ქვედა მხრიდან შემომავალი სითბო არათანაბრად ნაწილდება, ამიტომ ყველა კონვერტორის ტიპის საშრობი აღჭურვილია ვენტილატორებით. ვერტიკალური ჰაერის მიწოდების მოდელებში ვენტილატორი განლაგებულია ქვედა ნაწილში, ჰორიზონტალური ჰაერის მიწოდების ერთეულებში - უკანა კედელზე.
ვერტიკალურ საშრობებში ჰაერის მიმოქცევა კარგია მხოლოდ ქვედა თაროებზე - თავად პროდუქტი ხელს უშლის თბილი ჰაერს ზემოთ ასვლას. იმისათვის, რომ ყველა ბოსტნეული და ხილი თანაბრად გაშრეს, ისინი რამდენჯერმე უნდა აურიოთ. არის მოდელები 360-გრადუსიანი მბრუნავი უჯრით, მაგრამ ეს ხრიკი ყველა ხილზე კარგად არ მუშაობს, წყლიანი ბოსტნეული კარგად შრება მხოლოდ ქვედა თაროზე, მაგრამ ვერტიკალური მოდელების პალეტები უფრო ღრმაა, ვიდრე ჰორიზონტალური 3-6 სანტიმეტრით და შეგიძლიათ დაარეგულიროთ თაროების სიმაღლე სპეციალური ღარების გამოყენებით.
ჰორიზონტალურ მოდელებში უკანა კედელზე დაყენებული ვენტილატორი თანაბრად სწვდება ყველა პალეტას ერთდროულად. ელექტრონული დისპლეი საშუალებას გაძლევთ აირჩიოთ ტემპერატურა და მუშაობის დრო. მხოლოდ ჰორიზონტალურ საშრობში შეიძლება ყურძნის ან სხვა ხილის დაკიდება.
თითოეულ პროდუქტს აქვს თავისი ტემპერატურის ნორმა, მაგრამ უბრალოდ ბოსტნეულის დაჭრა და ტემპერატურის დაყენება ინსტრუქციის მიხედვით არ კმარა. ეს ყველაფერი ბაღის სხვადასხვა კულტურების გამორჩეულობაზეა. თქვენი წიწაკა შეიძლება იყოს ,,ხორციანი“ და შეიცავდეს ბევრ წვენს, ბანანი გამომშრალია, სოკო ძალიან სველია გარეცხვის შემდეგ. მნიშვნელობა აქვს: ჭრილის სისქეს, თავად მოწყობილობის სიმძლავრეს, ბოსტნეულის მასას, რომელ თაროზე იყო ნაყოფი მოთავსებული ვერტიკალურ საშრობში. არსებობს ბევრი ნიუანსი, რომლის გათვალისწინებაც საჭიროა.
თუ ტემპერატურა ზედმეტად მაღლა დააყენეთ, ჩირის ნაცვლად მოხარშული პომიდვრის მიღების რისკი არსებობს. დაიწყეთ 35-40°C-დან და ნელ-ნელა გაზარდეთ ტემპერატურა.
გახსოვდეთ - გაშრობის სიჩქარე დამოკიდებულია დაყრილი საკვების რაოდენობაზე, ოთხი ნაჭერი გაცილებით სწრაფად გაშრება, ვიდრე ათეული.
მნიშვნელოვანია დაიცვათ ხილის ,,მეზობლობის“ ანუ მათი სწორად განლაგების წესები ბადისებრი თაროებზე დაწყობის დროს. ზემოდან არ უნდა მოათავსოთ „წვეთოვანი“ ხილი, თუ არ გსურთ მიიღოთ მარილიანი და ტკბილი, მჟავე და ცხარე ნაზავი. ქვედა დონეზე სპეციალური პალეტა უნდა დადოთ.
ხილისა და ბოსტნეულის დაჭრის წესები:
თბილმა ჰაერმა კარგად უნდა გააშროს ხილი ან ბოსტნეული - რაც უფრო თხელია ნაჭრები და რაც უფრო თავისუფალია განლაგება, მით უფრო სწრაფად გაშრება პროდუქტი.
რაც უფრო მკვრივია ნაჭრები და დიდი, მით უფრო უჭირს ჰაერს ზედა „სართულებზე“ მოხვედრა. თუ განლაგება ძალიან სშირია, ყველა ნაჭერი არ გაშრება.
ციფრული ტაიმერი გამორთავს მანქანას დანიშნულ დროს რეზისტენტული გადამრთველის (მბრუნავი ღილაკის) გამოყენებით, შეგიძლიათ დააყენოთ მოწყობილობის გამორთვის დრო. ზოგ საშრობს არ აქვთ ტაიმერი.
სრული 5-8 თაროდან მხოლოდ 3-4-ის გამოყენებაა შესაძლებელი. ზოგიერთ მოდელს გააჩნია სათადარიგო გრილები. გატეხილი თაროს ან პალეტას პოვნა ძალიან რთულია.
დენის კაბელი ჩვეულებრივ დაახლოებით 1 მეტრია, მაგრამ ბიუჯეურს მოდელებში ძალიან მოკლეა, ამიტომ უმჯობესია წინასწარ იფიქროთ სად მოათავსოთ მოწყობილობა სამზარეულოში.
ჩირის საშრობი სასარგებლო და აუცილებელი მოწყობილობაა სამზარეულოში ჯანსაღი კვებისათვის. ხილსა და ბოსტნეულზე მუდმივი გაძვირების, სუპერმარკეტებში დაფასოებული ჩირის ღირებულების გათვალისწინებით, მომგებიანია გქონდეთ საკუთარი დეჰიდრატორი.
საშრობი დაგეხმარებათ გაუფრთხილდეთ მოსავალს და მოიმარაგოთ ვიტამინები მთელი ზამთრის განმავლობაში. ეგზოტიკური ხილის მოყვარულებს ეს მოწყობილობა გამოადგებათ წლის ნებისმიერ დროს. დილის ფაფა ბანანითა და მანგოთი, სურნელოვანი ჩაი ლიმონის ნაჭრებით, ნამცხვარი ფორთოხლით და სხვა უგემრიელესი კერძები ყოველდღე გაგახარებთ.
ამ უნიკალური საშუალების, ჩირის აპარატის სხვადასხვა მოდელს გთავაზობთ wishlist.ge , ეწვიეთ ჩვენს ოფიციალურ ვებგვერდს და თქვენ ამაში დარწმუნდდებით, ჩვენო ძვირფასო მომხმარებლებო.