ყავის აპარატი - ეს საინტერესოა

ყავა თითოეული ადამიანის ცხოვრებაში საკმაოდ შემოიჭრა და დამკვიდრდა, წარმოუდგენელია დილა ყავის გარეშე, ჩვენთვის კარგადაა ცნობილი, რომ საქართველოში, ისე როგორც სხვა ქვეყნებში, ყავის ორი ტიპი არსებობს, ე.წ. ნალექიანი ყავა, რომელსაც თურქულ ყავასაც უწოდებენ და უნალექო ყავა, ასევე ყავას ამზადებენ აპარატით, რომელსაც თვითონ აქვს შემუშავებული შემქნელისაგან  მომზადების რეჟიმი.

დღეს ყავაზე საუბრისას დიდი ალბათობით ესპრესოს ან ამერიკანოს გულისხმობენ,  მაგრამ ამ სასმელის მომზადება სპეციალური აღჭურვილობის -  ყავის აპარატის გარეშე შეუძლებელია.

1843 წელს გამომგონებელმა, ედვარდ ლოისელ დე სანტაისმა, წარმოადგინა პირველი ორთქლის ყავის მანქანა და სწორედ ეს ყავის მანქანა უკვე გამოიყენეს კომერციული მიზნებისთვის. 1855 წელს პარიზის გამოფენაზე, 12 - წლიანი გაუმჯობესების შემდეგ, ამ სასწაულმა მოწყობილობამ გადატრიალება მოახდინა. მანქანა იყო ღია, რადგან ექსპლუატაციის დროს გამოიმუშავებდა დიდი რაოდენობით ორთქლს. ყავის მოსამზადებლად აპარატის უკან ორი ადამიანი მუშაობდა. ერთი თამაშობდა სტოკერის როლს და მუდმივად ყრიდა ნახშირს ღუმელში, მეორე კი აკონტროლებდა წნევას ქვაბში. როცა ქვაბში წყალი ადუღდა, ოპერატორმა (დღეს ის ბარისტაა), სპეციალურ ბუნკერში ერთდროულად რამდენიმე კილოგრამი წინასწარ დაფქული ყავა ჩაასხა, შთამბეჭდავი ბერკეტი ამოიღო და მზა სასმელი თითქმის გაუჩერებლად ასხამდა ონკანიდან. . ასეთი აპარატი იძლეოდა ერთდროულად უზარმაზარი რაოდენობის ყავის მომზადების საშუალებას, ზოგჯერ რამდენიმე ოპერატორი იყო საჭირო და საათში ათასი ფინჯანი ყავის მომზადება იყო შესაძლებელი.

აქედან რა შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ არა იტალიელებმა, არამედ ფრანგებმა გამოიგონეს პირველი ყავის აპარატი?

თუ ისტორიას დავუჯერებთ, სწორედ ასე მოხდა! მიუხედავად იმისა, რომ ყავის სპეციალისტების უმეტესობა არასოდეს საუბრობს ან ახსენებს Loisel-ის აპარატს, ვერ უარვყოფთ, რომ ამ გამომგონებელმა ბევრი რამ გააკეთა თანამედროვე ყავის აპარატების შექმნისათვის.

მაგრამ არა მხოლოდ ფრანგებმა - მთელმა ევროპამ ჩაატარა ექსპერიმენტები ყავის მომზადების პროცესის მექანიზაციის შესახებ, მაგრამ, სამწუხაროდ,  ყველამ ვერ მიაღწია წარმატებას.

ითვლება, რომ იმ დროს იტალიაში იყო ყველაზე მეტი ადამიანი გატაცებული ყავის მექანიკური აპარატების შექმნით. ერთ-ერთი ასეთი გამომგონებელი იყო ინჟინერი მილანიდან, ლუიჯი ბეზერა. 1901 წელს ლუიჯი ბეზერამ გააუმჯობესა „ორთქლის“ ყავის აპარატი და დააპატენტა თავისი გამოგონება, რამაც ის გაცილებით კომპაქტური და პრაქტიკული გახადა. მისი გამოგონება იყო ნახევრად ავტომატური ყავის მანქანა-აპარატი. ამ ყავის აპარატმა შესაძლებელი გახადა ყავის სწრაფად მომზადება კაფეებსა და რესტორნებში მთელი ქვეყნის მასშტაბით. ბეზერის მანქანები იყო ცილინდრული და საკმაოდ დიდი. ისინი მზადდებოდა  ბრინჯაოსგან ან სპილენძისგან, უხვად იყო მორთული იმ დროის მოდის შესაბამისად. თუმცა ისინი Loisel-ის აპარატებზე ბევრად უფრო მცირე იყო და ყავის მომზადების გარდა, ქვაბიდან ცხელი ორთქლით აცხელებდა რძესა და ნაღებს.

Bezzer-ის ყველაზე მნიშვნელოვანი განვითარება იყო ფილტრის დამჭერის მიმაგრების სისტემა გამანაწილებელ მოწყობილობაზე,  რომელიც დღეს გამოიყენება ყველა ყავის აპარატში,  რამაც შესაძლებელი გახადა ყავის პორციებად მომზადება, კონკრეტული შეკვეთის მიღების შემდეგ. ამ ეტაპზე ყავის ნაწილის მოსამზადებლად დაფქული ყავის კონკრეტული რაოდენობა გამოიყენებოდა.

ბეზერის პატენტმა გამოიწვია მრავალი იტალიური კომპანიის მიერ გამოსვებული ყავის აპარატის სტრუქტურის გადახედვა და ტექნიკური გაუმჯობესება, როგორიცაა La Pavoni და ტურინში დაფუძნებული Victoria Arduino.

1903 წელს დესიდერო პავონი სერიოზულად ფიქრობდა ყავის აპარატების მასობრივ წარმოებაზე. იგი იძენს წარმოების პატენტს Bezzer-ისგან და 1905 წელს იწყებს პროცესს თავის სახელოსნოში.

1912 წელს მილანში ჯუზეპე ციმბალიმ გახსნა თავისი პატარა მაღაზია. ჯუზეპეს კარგი რეპუტაცია ჰქონდა, მას ,,სპილენძის ჯარისკაცს’ უწოდებდნენ და მიუხედავად იმისა, რომ მისი მაღაზია მილანის ღარიბებში მდებარეობდა, ციმბალის ბიზნესი თანდათან განვითარდა. 1930-იან წლებამდე Chimbali ძირითადად აწარმოებდა ნაწილებს ყავის აპარატებისთვის, მაგრამ 1930 წელს Chimbali-მ შექმნა საკუთარი Rapida და Albadoro ყავის აპარატები. მისი მოწყობილობები მუშაობდა სპილენძის ქვაბის ცეცხლით გათბობით (გასახურებლად იყენებდნენ ნახშირს). 40-იან წლებში ჩიმბალიმ შეიმუშავა Harmony, Gioiello, Brillante მოდელები, რომლებშიც მან შეცვალა მოძველებული ქვანახშირის სისტემა და გაზზე გადაიყვანა. 50-იან წლებში ჩიმბალიმ დააპატენტა "ალას" მოდელი, პირველი La Cimbali მანქანა ჰორიზონტალური ქვაბით. დაახლოებით იმავე წლებში გადაწყდა, რომ ყავის დასამზადებლად ოპტიმალური წნევა უნდა იყოს 9 ატმოსფერო.

1958 წელს La Cimbali-მ დააპატენტა განვითარებული ავტომატური ჰიდრავლიკური ჯგუფი, რომელიც მუშაობდა იმავე პრინციპით, როგორც ბერკეტის სისტემა, მაგრამ ბერკეტის ზამბარა მან შეცვალა ხაზოვანი წნევის სისტემით.

1960 წელს La Cimbali-მ დააპატენტა თერმული კომპენსაციის სისტემა (თბოგამცვლელის გამოყენება თითოეული ჯგუფისთვის წყლის შევსების მუდმივი ტემპერატურის მისაღებად), რომელსაც იგი იყენებს Granluce-ის მოდელში.

1948 წელს აჩილე გაგიამ ორთქლის ძრავის მოდელის ნაცვლად გააუმჯობესა ესპრესოს აპარატის ჩამოსასხმელის მოდელი, რითაც ჩაეყარა საფუძველი  ყავის მომზადებას ესპრესოს აპარატებში „წნევის ქვეშ“. ამ ინოვაციამ შესაძლებელი გახადა უფრო კონცენტრირებული და არომატული სასმელის მომზადება სქელი და მკვრივი ქაფით - ესპრესო. ამავდროულად, ტექნოლოგიასა და მასალებში სიახლეების გარდა, ესპრესოს აპარატებმა იმ დროის წამყვანი დიზაინერების ყურადღებაც მიიპყრო. 40-50-იან წლებში ყავის მზარდმა მოხმარებამ წაიყვანა ესპრესოს ყავის აპარატების მწარმოებლები წარმოების გაძლიერებისა და დახვეწისაკენ და ის გაიზარდა სამრეწველო (ქარხნულ) რაოდენობამდე. 1949 წელს არქიტექტორმა ჯიო პონტიმ, მეოცე საუკუნის ერთ-ერთმა ყველაზე მნიშვნელოვანმა დიზაინერმა, შექმნა პირველი ყავის მანქანა ჰორიზონტალური ქვაბით კომპანია La Pavoni-სთვის. ამან გამოიწვია ამ ყავის აპარატების გარეგნობის დრამატული ცვლილება, რომლებმაც თანდათან შეცვალა ადრე გამოყენებული ვერტიკალური ქვაბის მოდელები.

ყავის გამოყენება განაგრძობდა განვითარებას Faema E61 ყავის აპარატის დანერგვით, იგი 1961 წელს დაინერგა. დღეს ყველაზე ხშირად შეგიძლიათ შეხვდეთ ამ მანქანას Faema Legend-ის სახელით. ამ ყავის აპარატის მთავარი მახასიათებელი, რომელსაც  ,,მზის დაბნელება“ დაარქვეს, არის ყავის მოსადუღებელი დანადგარი (ყავის აპარატების ჯგუფი), რომელიც გამოყოფილია ქვაბისგან და რჩება თბილი ცხელი წყლის მიმოქცევის გამო. ეს ცირკულირებული გათბობის სისტემა უზრუნველყოფდა წყლის მუდმივ ტემპერატურას, იდეალურია ესპრესოს დასამზადებლად, მაშინაც კი,  თუ აპარატი გამორთული არის დიდი ხნის განმავლობაში. მას შემდეგ ესპრესოს აპარატების გაუმჯობესება არასოდეს შეწყვეტილა, თუმცა მიზანი ყოველთვის უცვლელი რჩებოდა - უზრუნველეყოთ, რომ შესაძლებელი ყოფილიყო ერთი ფინჯანი ყავის მირთმევა კაფეში.

დღეს იმდენად ხშირად შეხვდებით ყავის აპარატებს, რომ პრობლემა ნამდვილად აღარაა, ქუცაშიც კი შეიძინო ყავის აპარატში მოდუღებული ყავა, რა თქმა უნდა, განსხვავდება მათი ხარისხი და ტექნიკა, მაგრამ ეს ფუფუნება, მთავარია, ადვილად ხელმისაწვდომია.

შეიქმნა ყავის აპარატები, უფრო კომპაქტური და მოსახერხებელიც სახლში გამოყენებისთვის და ბევრი სამზარეულოს ატრიბუტია დღეს ის.

 ყავის აპარატების შემქნელი საწარმოების კონკურენციამ ბაზარზე, ყავის აპარატების ფასიც საგრძნობლად დასწია და ხელმისაწვდომი გახადა მისი შეძენა ნებისმიერი მსურველისათვის, არსებობს დაბალბიუჯეტური და მაღალბიუჯეტური მოდელები, მაგრამ დაბალი ფასი არ ნიშნავს დაბალ ხარისხს. განსხვავებაა, სიმძლავრესა და ტევადობაში და საოჯახოდ ნებისმიერი დაბალბიუჯეტური მოდელიც იდეალურია.

როდესაც ყავის აპარატებზე ვსაუბრობთ, აქვე გვინდა ვახსენოთ ელექტრომადუღარას თანამედროვე ვერსიები, რომლებიც საკმაოდ დახვეწილი და კომფორტულია, მათაც აქვთ  ჩართვა-გამორთვის ღილაკი და საკმაოდ გემრიელი ყავა მზადდება მათი დახმარებით.

Wishkist.ge გთავაზობთ ნებისმიერი სახის ყავის  აპარატის სხვადსხვა ვერსიას, განსხვავებული დიზაინითა და შესაძლებლობებით. მთავარია თქვენ განსაზღვროთ როგორის შეძენა გსურთ, დანარჩენი კი ,,ვიშლისთს“ მიანდეთ და ის საოცარ დახმარებას გაგიწევთ შერჩევასა და შეძენაში.