ვენტილატორი ეს საინტერესოა

ვენტილატორი არის მოწყობილობა, რომელიც გამოიყენება შენობების ვენტილაციის სისტემაში, გამოიყენება 1,15-ზე ნაკლები შეკუმშვის კოეფიციენტით გაზების გადასაადგილებლად, ვენტილატორები აქტიურად გამოიყენება დღეს სივრცის გასაგრილებლად  და მისი განსაკუთრებული მოთხოვნის გამო შექმნილია ვენტილატორის სხვადასხვა ტიპი: დასადგამი ვენტილატორი ოთახისთვის, დასაკიდებელი ვენტილტორი, მაგიდის ვენტილატორი, მანქანის ვენტილატორი, ხელში დასაჭერი ვენტილატორი, მობილურ ტელეფონზე დასამაგრებელი ვენტილატორი და სხვა.

ვენტილაციის გამოგონება საკმაოდ რთული პროცესი იყო, მისი შექმნის იდეა  დროის კონკრეტულ პერიოდს უნდა მივაწეროთ. ჯერ კიდევ ძველ ეგვიპტეში  დაიწყო პირველი ვენტილაციის სისტემების შექმნაზე ფიქრი. ამ დროს შეიმჩნეოდა ოთახების გადაჭარბებული უჰაერობა, რომელიც უარყოფითად მოქმედებდა ადამიანის სხეულზე. სწორედ ეგვიპტეში დაიწყეს ოთახების აშენება ისე, რომ კედლების მდებარეობა დახმარებოდა ჰაერის სწორ მიმოქცევას. მართალია, ოთახებში კედლებში ჩაშენებული განსხვავებული დეტალები უფრო ჩვეულებრივ ფანჯრებს ჰგავდა, მაგრამ მათი როლი იმდენად მნიშვნელოვან აღმოჩნდა, რომ ყველას მოწონება დაიმსახურა. ვარაუდობენ, რომ ეგვიპტეში, ფარაონების დროსაც კი გამოჩნდა ვენტილატორების პირველი პროტოტიპები.

შუა საუკუნეებში სახლის სათანადო ვენტილაცია ნებისმიერი ოჯახის ცხოვრების განუყოფელი საჭიროება გახდა. იმ წლებში ღუმელიდან გამოსული უკიდურესად ცხელი ჰაერი თავისუფლად გადადიოდა ოთახებში და იქ მყოფ ხალხს უბრალოდ ახრჩობდა. გარდა ამისა, უს ათბობდა იატაკსა და კედლებს, რითაც იწეოდა საერთო ტემპერატურა ოთახებში. ინგლისში 1600 წლისთვის თანდათან შეწყვიტეს 10-11 ფუტის ჭერის სიმაღლის სახლების მშენებლობა და გადაწყვიტეს, რომ ფანჯრების სიმაღლე უნდა აღემატებოდეს სიგანეს. ეს შეამცირებდა სითბოსა და ჰაერის სტაგნაციას დახურულ სივრცეებში.

თავდაპირველად ოთახების ვენტილაციის პროცესი ბუნებრივი იყო, კარგი მაღალი ჭერი და ფანჯრები ხელს უწყობდა ოთახებში სუფთა ჰაერის ნაკადის გაზრდას. მაგრამ ყველგან არ იყო მსგავსი შესაძლებლობა ასეთი კონსტრუქციის განსახორციელებლად, ამიტომ ბევრს სჭირდებოდა ვენტილაცია, რათა უზრუნველეყო ჰაერის იძულებითი ,,გადამუშავების“ პროცესი ჩაკეტილ სივრცეში.

ვენტილატორთა ისტორია რამდენიმე საუკუნის წინ იწყება. პირველი მექანიკური ხელსაწყოები, რომლებიც ქმნის ჰაერის გაგრილება-განიავებას მე-16 საუკუნის პირველ ნახევარში გამოჩნდა. ახლო აღმოსავლეთის მმართველები თავიანთ სასახლეებში იყენებდნენ პანკას - ხისგან დამზადებულ ჩარჩოს, დაფარული ტილოებით, რომელიც ჭერზე ეკიდა თოკებზე. მსახურებს ამ გიგანტური ვენტილიატორის რხევა ხელით უწევდათ, რათა ჰაერის სიგრილესა და დაბერვას  მმართველი გაახალისებინა.

მე-19 საუკუნეში ცდილობდნენ ყველაფრის მექანიზებას (ეს პერიოდი ინდუსტრიული რევოლუციის ეპოქაა) და არც ვენტილატორებისთვის აუვლიათ გვერდი. 1830 წელს ამერიკელმა ჯეიმს ბარონმა მოახერხა პატენტის მოპოვება ვენტილატორზე, რომელმაც აამოქმედა რთული მექანიზმი. ვენტილატორის თავზე თეფში იყო განთავსებული, რომელიც ორმხრივ მოძრაობდა.

მსოფლიოში პირველი ღერძული ვენტილატორი დამზადდა ინგლისში 1734 წელს. იგი იკვებებოდა ორთქლის ძრავით. გამოჩნდა ვენტილატორები, რომლებსაც ამუშავებდნენ ნავთით ან ალკოჰოლით მომუშავე ძრავით. პირველივე ღერძული ვენტილატორი მუშაობდა დაახლოებით 80 წლის განმავლობაში. Axial-ის ვენტილატორებმა  მიიღეს თანამედროვე სახე მხოლოდ 1906 წელს, N.E-ს შექმნის შემდეგ. ჟუკოვსკის ფრთის ბრუნვის თეორია.

1830 წელს ამერიკელმა ჯეიმს ბარონმა მიიღო პატენტი მექანიკური ვენტილატორისთვის, რომელიც ამოძრავებს ნებისმიერ წონას, რომელიც იატაკზე დაშვებით მოძრაობდა მოსვენებული ადამიანის თავზე მდებარე ფირფიტაზე.

1832 წელს რუსეთში მეცნიერმა საბლუკოვმა გამოიგონა მსოფლიოში პირველი ცენტრიდანული ვენტილატორი. მისი ვენტილატორები ყველაზე პოპულარული იყო შაქრისა და ტანინის წარმოებაში.

1882 წელს ფილიპ დიელმა გამოიგონა ჭერის ვენტილატორი, რომელიც მოგვიანებით გახდა ცნობილი როგორც დიჰლის ჭაღი. ვენტილატორის ისტორია

1892 წელს ფრანგმა P. Mortier-მა შექმნა დიამეტრული ვენტილატორი. Mortier-ის ვენტილატორები ძალიან პოპულარული იყო მაღაროებში, მაგრამ დროთა განმავლობაში მათი წარმოება შეწყვიტეს სისტემის განახლების გამო.

მე-19 საუკუნის ბოლოს გამოჩნდა მსოფლიოში პირველი ელექტრო საყოფაცხოვრებო ვენტილატორი, ის შექმნა ცნობილმა ამერიკელმა გამომგონებელმა თომას ედისონმა.

1970 წელს შვედმა გამომგონებელმა ჰანს ოსტბერგმა შექმნა ვენტილატორები გაყვანილობის სისტემისთვის და მისი კომპანია ,,Ostberg“-ი გახდა მსოფლიოში ვენტილატორების ყველაზე დიდი  მწარმოებელი.

დღეს ძნელია აკონტროლო  ვენტილაცია ბინებში, ოფისებში, საზოგადოებრივ ადგილებში და განსაზღვრო მათი ტიპი, რადგან დღეს მათი ძალიან ბევრი და განსხვავებული ტიპი არსებობს. თუმცა ადრე ყოველთვის ასე არ იყო - შენობაში კომფორტული მიკროკლიმატის მისაღწევად, საჭირო იყო ყველანაირი გზის გამომუშავება. ასობით ათასი წლის განმავლობაში ვენტილაციის სისტემები საგრძნობლად განვითარდა - ჩვეულებრივი და მარტივი ვენტილატორებისგან   მიკროკლიმატის კონტროლი ავტომატური სისტემით მიმდინარეობს. სიანტერესოა  დავფიქრდეთ, თუ რა არის ვენტილაციის პრინციპი.

ვენტილაცია არსებითად გულისხმობს დაბინძურებული ჰაერის ოთახიდან გატანის პროცესს მისი სუფთა ჰაერით ჩანაცვლების მიზნით. ამის წყალობით შესაძლებელია ოთახებში ხელსაყრელი მიკროკლიმატის ორგანიზება ნებისმიერი სიტუაციაში, როცა  ჰაერი გაჯერებულია ჟანგბადით. პირველ რიგში კარგი ჰაერაციის მქონე ოთახი ხელს უწყობს ადამიანის ორგანიზმის კომფორტულ და ჯანსაღ ცხოვრებას. ასევე, ოპტიმალური მიკროკლიმატის შენარჩუნება არის სხვადასხვა ობიექტის, მასალების, პროდუქტების გრძელვადიანი და შესაბამის პირობებში შენარჩუნების გარანტია, ასევე სამშენებლო კონსტრუქციების განადგურების შეჩერება.  ვენტილაცია საშუალებას გაძლევთ გაუმკლავდეთ: გადაჭარბებულ სიცხეს; გადაჭარბებული ტენიანობას,  მტვერს, ჭუჭყს, საშიში ნივთიერებებს, ორთქლებს, აირებს. ბევრი ადამიანი დაინტერესებულია ვენტილაციის ისტორიით, მაგრამ ეს რეალურად გრძელი გზაა, რომელიც მოდის უძველესი დროიდან.

სასახლეების, სამეფო პალატების, რელიგიური შენობების მშენებლობის დროსაც კი დაისვა საკითხი შენობაში ჰაერის სწორი მიმოქცევისა, მაგრამ სათანადო ცოდნისა და გამოცდილების ნაკლებობამ არ მისცა საშუალება სავენტილაციო სისტემის თავდაპირველ შემქმნელებს სრულად შეესრულებინათ ვენტილატორისთვის დაკისრებული ფუნქციები. დროთა განმავლობაში, განახლებული მცდელობები უფრო წარმატებული აღმოჩნდებოდა ხოლმე - ყოველ ჯერზე შესაძლებელი იყო უფრო განვითარებული და დახვეწილი სავენტილაციო სისტემის ორგანიზება.

ერთ-ერთი ყველაზე ნათელი მაგალითია ხეოფსის პირამიდა. იმდროინდელი მშენებლები საოცრად უზრუნველყოფდნენ სრულყოფილად ფუნქციონირებულ სავენტილაციო სისტემას - აშკარად იყო  გააზრებული საჰაერო მილების მდებარეობა.  საჰაერო სადინარებს აქვს გასასვლელი გარეთ მთელი სტრუქტურის ქვედა და ზედა ნაწილის გასწვრივ. თუ კამერიდან ქუჩაში გასასვლელს ვერ პოულობდა სისტემა - უფრო მეტიც, მათ სპეციალური ჭერიც და სახელურებიც კი აქვს კარების სახით. მათი საშუალებით ხდებდა განიავება. მკვლევრებმა აღმოაჩინეს პატარა თავისუფალი ადგილი და კიდევ ერთი ქვის კარი ასეთ საცავებში. ამ უკანასკნელის უკანა მხარეს აღმოაჩინეს მარყუჟები და ზოგიერთი აღნიშვნა, რომელიც ამარტივებდა ვენტილაციის პროცესს.. ეს აღმოჩენები ძალიან ცოტა ხნის წინა პერიოდს ეკუთვნის - ზოგი ჰქონდა ეჭვი, რომ აღწერილი გზები საჰაერო სადინარების წარმოებისა საკმარისი არ იყო.

მაგრამ არსებული ბევრი წინააღმდეგობის გათვალისწინებითაც კი, გამოტანილია სერიოზული დასკვნები: საჰაერო მილების აღწერილი და დახვეწილი  მოწყობითაც კი, საკმაოდ რთულია სათანადო, სრულყოფილად ფუნქციონირებადი ვენტილაციის უზრუნველყოფა. იმის გათვალისწინებით, რომ პირამიდის ვენტილაცია  აუცილებელი იყო არა მხოლოდ უძველესი მეფეებისა და ფარაონებისთვის, არამედ ტურისტებისთვისაც ჩვენს თანამედროვეობაში.

 ძალიან მნიშვნელოვანი მომენტი იყო შეენარჩუნებინათ სტრუქტურა და პრინციპი ვენტილატორებისა და განევითარებინათ მათი ფუნქციები რაც შეიძლება დიდხანს და თავიდან აეცილებინათ სხვადასხვა რისკი, რომელიც ვენტილატორის არ ქონას შეეძლო გამოეწვია. ამასთან დაკავშირებით, დღეს ხეოფსის პირამიდაში, როგორც დამატებითი აღჭურვილობა, გამოიყენება ვენტილაციის შესაბამისი მოწყობილობა, რომელიც საშუალებას მისცემს შიდა მიკროკლიმატის ნორმალიზებას და  ზედმეტი ტენიანობის აღმოფხვრას.

ცოდნა და გამოცდილება ეგვიპტელებს დროთა განმავლობაში დაუგროვდათ და გამოცდილების დიდი ნაწილი გამოგონების სხვადასხვა ეტაპზე სხვადასხვა არასასიამოვნო გამოცდილებითაც  მოვიდა. მაგალითად, იმავე მუშებმა, რომლებიც უშუალოდ მონაწილეობდნენ ქვის დამუშავებაში, შენიშნეს განსხვავება მტვრიან ოთახში და ქუჩაში მუშაობას შორის. პირველი ვარიანტი არა მხოლოდ არასასიამოვნო იყო - შედეგად, ადამიანებს სერიოზული რესპირატორული დაავადებები განუვითარდათ. ეს იყო იმპულსი, რომ გვეფიქრა სამუშაო ადგილიდან ქვის მტვრის მოცილებაზე - და ამისთვის საჭირო იყო ჰაერის თავისუფალი გადაადგილების უზრუნველყოფა.

დღეს ჩვენ სრულად ვგრძნობთ პირველი ბინისა და სამრეწველო ვენტილატორების შექმნის მნიშვნელობას, რადგან ბევრი თანამედროვე მოწყობილობა არ მუშაობს ვენტილატორების დახმარების გარეშე.

ვენტილატორების როგორი ტიპები არსებობს?

ჰაერის გადასაადგილებლად გამოყენებული ვენტილატორების დიზაინის მიხედვით, არსებობს რამდენიმე ძირითადი ტიპი:

·      ღერძული ,

·      ცენტრიდანული ,

·      დიამეტრული ,

·      დაფარული/შეუმჩნეველი დაფიქსირების (ძირითადად ახალი ტიპი).

რა განსხვავებაა ვენტილატორის მექანიზმებს შორის?

ჰაერის ნაკადის მიმართულება ჰორიზონტალურია. პირები არის პლასტიკური და იმალება ბადის გარსაცავის უკან. რადიალური ტიპის მექანიზმი არის ღერძულის ოდნავ უფრო რთული ვერსია. პირები ცილინდრშია ჩაფლული.

იცოდით, რომ ვენტილატორის დღეც არსებობს?

18 სექტემბერს აშშ-ში ჭერის ვენტილატორების დღეს აღნიშნავენ.

ვენტილატორების აუცილებლობასა და მნიშვნელობაზე დღეს აღარავინ დავობს, მთავარი ისაა, რომ ადამიანმა შესაძლოა მის გემოვნებას მათი შეძენა სრულად მოარგოს, დაწყებული ფერითა და დამთავრებული მრავალგვარი ფუნქციითა და მოცულობით.

ვენტილატორები საოცრად მრავალგვარ არჩევანს გვთავაზობს wishlist.ge, არჩევანის მრავალფეროვნებაში დარწმუნდებით თუ ეწვევით ჩვენს ოფიციალურ ვებგვერდს.

ეწვიეთ wishlist.ge-ს, გელით ჩვენო ძვირფასო მომხმარებლებო!